Tematem mojej prezentacji będą egzoszkielety i ich rola w codziennym życiu pracownika fizycznego, a także w rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Temat jest o tyle istotny, iż choć jeszcze nie są zbyt popularne w Polsce, to odgrywają kluczową rolę we wsparciu pracowników fizycznych, a także osób z różnymi trudnościami ruchowymi. Głównym powodem, dla którego ta dziedzina mnie interesuje jest fakt, że sama od 3 lat z nich korzystam. Jednym z moich życiowych celów od tamtej pory stało się rozpropagowanie tego innowacyjnego projektu. Pewnie zastanawiają się państwo nad tym jaką rolę egzoszkielety odegrały w życiu moim oraz moich znajomych z X-rehab. Centrum fizjoterapii korzysta ze wsparcia technologicznego firmy Technomex znajdującej się w Gliwicach.
Jest to najlepiej wyposażone centrum od strony innowacyjnych technologii na Śląsku, gdzie co roku odbywają się różne programy unijne.
Link do aktualnie trwających programów można znaleźć na stronie:
Projekty unijne;Wszelkie materiały znajdujące się w tej prezentacji są własnością intelektualną firmy Technomex Company Sp Z.o.o oraz firmy Kan.
Kilka słów wstępu
Zaczniemy od omówienia czym one są. Otóż egzoszkielet to urządzenie nakładane na ciało użytkownika. Ma na celu wsparcie techniczne dla jego kręgosłupa. Swoją budową sprawiają, że mięśnie biorące udział w pracy fizycznej mogą odpocząć.
Stosowanie egzoszkieletów
Możemy znaleźć wiele korzyści w każdym środowisku pracy, w którym ciężkie ładunki muszą być przemieszczane ręcznie lub pracownicy wykonują zadania w niekorzystnej pozycji ciała, a w których nie można wykorzystać urządzeń, takich jak wózki widłowe, dźwigi lub podnośniki próżniowe. Stosowanie systemów wspomagających noszonych na ciele jest również możliwe w ramach zarządzania powrotem do pracy w przedsiębiorstwie lub w celu włączenia pracowników niepełnosprawnych.
Wyróżniamy dwa najczęstsze typy. Podział tych maszyn występuje ze względu na rodzaj ich pracy. Tak jak egzoszkielety aktywne i pasywne.
Egzoszkielety aktywne i pasywne
Aktywne egzoszkielety posiadają napęd elektryczny lub pneumatyczny, wymagający zasilania. Mogą mieć konstrukcję modułowe i rozszerzalną, dzięki czemu umożliwiają podparcie wielu części ciała. Aktywne egzoszkielety są bardzo złożone i często bardzo ciężkie, ich akceptowalność w przemyśle jest obecnie bardzo niska.
Pasywne egzoszkielety działają czysto mechanicznie, na przykład za pomocą systemów sprężynowych, które pochłaniają energię podczas ruchów ciała i uwalniają ją ponownie, aby zapewnić wymagane wsparcie. Nie wymagają one zasilania elektrycznego i wspierają tylko poszczególne rejony ciała. Ponieważ są one lżejsze i tańsze niż ich aktywne odpowiedniki, ich akceptowalność w przedsiębiorstwach jest zdecydowanie większa.
Najczęściej używane typy egzoszkieletów stanowią modele Egzo GT oraz Egzo NR.
Budowa egzoszkieletu
Budowa egzoszkieletu na pozór wydaje się prosta. Składa się z plecaka, w którym są zamontowane dwa wymienne akumulatory. Istotnym elementem jest także specjalny joystick, dzięki któremu możemy sterować robotem. Innym ważnym elementem robota są nogi składające się z rurek PCV, z możliwością dostosowania długości do potrzeb użytkownika.
Ręczny przycisk zwalniania hamulca kolanowego znajduje się z boku każdego stawu kolanowego. Przycisk zwalniający działa tylko wtedy, gdy EksoNR jest wyłączony. Naciśnięcie przycisku umożliwia zgięcie/wyprost kolana. Zwolnienie przycisku unieruchamia kolano.
Przycisk zasilania znajduje się z tyłu tułowia. Naciśnij ten przycisk, aby włączyć lub wyłączyć EksoNR. Przycisk pozostaje wciśnięty po włączeniu. Wyłączenie i natychmiastowe włączenie jest określane jako ponowne uruchomienie EksoNR. Ponowne uruchomienie powoduje ponowne uruchomienie oprogramowania EksoNR i wyczyszczenie bieżących ustawień i statystyk pacjenta. Ponowne uruchomienie EksoNR jest częścią normalnych operacji i może być również potrzebne do usunięcia niektórych komunikatów o błędach.
Ręczny EksoView EksoNR (patrz Rysunek 3) umożliwia fizjoterapeutom programowanie i obsługę urządzenia. Gdy urządzenie EksoView nie jest używane, należy je przechowywać w górnej tylnej części tułowia EksoNR, gdzie uchwyt magnetyczny utrzymuje i zabezpiecza go na miejscu. Fizjoterapeuta powinien używać regulowanego paska na nadgarstek na regulowanym pasku na nadgarstek EksoView, aby zapobiec upuszczeniu lub przypadkowemu naciśnięciu przycisku. Pasek powinien być ciasny, ale wygodny wokół nadgarstka. EksoView wykorzystuje zarówno ekran dotykowy, jak i przyciski do nawigacji.
W prawej części ekranu dotykowego znajduje się pasek menu z ikonami domu, spaceru i statystyk. (Patrz Rysunek 4).
Pozostaje jeszcze kwestia dyrektyw unijnych odnośnie bezpieczeństwa dla pracowników i innych osób fizycznych. Sposób w jaki zostały one oreślone jest nie dokońca jasny. Można je zinterpretować dowolnie, w zależności od celu zastosowania.
Przejdźmy jednak do rzeczy. Chodzi o to, że
Niejasne wymagania bezpieczeństwa dla egzoszkieletów
Dyrektywa lub rozporządzenie UE, któremu podlegają egzoszkielety, jest obecnie przedmiotem dyskusji na szczeblu europejskim. Można by uznać je za środki techniczne w rozumieniu dyrektywy maszynowej 2006/42/WE. Cele w zakresie bezpieczeństwa, załącznik 1 do tej dyrektywy mogłyby już teraz dostarczyć wskazówek, w jaki sposób unikać ryzyka podczas ich stosowania. W celu rehabilitacji zawodowej lub włączenia osób niepełnosprawnych, można by zastosować dyrektywę 93/42/EWG dotyczącą wyrobów medycznych. (przetransponowaną w Niemczech jako ustawa o wyrobach medycznych [MPG]). Egzoszkielety mają na celu ochronę przed przeciążeniem ciała podczas podnoszenia lub przenoszenia ładunków lub podczas pracy w pozycji ograniczonej. W związku z tym trwają również dyskusje na temat kwalifikowania ich na podstawie rozporządzenia (UE) 2016/425 dotyczącego środków ochrony osobistej.
Przeciwwskazania
Istnieją również pewne przeciwwskazania odnośnie używania egzoszkieletów. Dla tego zaleca się przejście przez kwalifikacje wstępne, aby móc określić czy dany pacjent da radę.
Do najczęstszych należą:
- Zawroty głowy
- Zaburzenia świadomości
- Parkinson
- Nadmierna spastyczność ciała
- Niektóre zaburzenia psychiczne
Aby zademonstrować działanie egzo w praktyce pokażę kilka filmików.
Zapraszam na prezentację sprzętu firmy Hyundai.
Wróć do artykułu >>